18 Ekim 2011 Salı

Karakterlerin Tiplere Dönüşmesi ve Öğrenilenlerin Paradoksu

Öncelikle öğrencilere kolay gelsin. Sonra okuyanlara teşekkür ederim. En son olarak da okurken üzerinize alınmayın. Bir dip not tüm yazılarımı JoyFM eşliğinde yazarım. Bir dip not daha küfürü ayıp sayıyorsanız okumayın.



Bugünlerde çevreme baktığımda bazı sosyal amaçlara hizmet eden karakterler görüyorum. Bu illa illuminati gibi çıkar amaçlı ya da satanist kaynaklı olmak zorunda değil, kişilerin karakterlerinin tipleri oluşturmasından dolayı kaynaklanan hatalar. Şimdi hatırlayın edebiyat dersine girdiyseniz Moliere'in Cimri'sini işlediğinizde orda dip not olarak derler ki Moliere karakterleri değil tipleri işler. Şimdi bu Türkiye'de adam gibi eğitim verilmediği için oturup da Cimri'yi okuduğunuzu zannetmiyorum. Belki bir şans tiyatrosuna falan gitmişsinizdir. Merak etmeyin ben de o kadar entellektüel değilim oturup klasik oyunları okumuyorum ama günün birinde bir Moliere oynu oynamıştık ve denk gelip de okumuştum. Demek istediğim Türk eğitim sistemi size eserleri değil eserlere yorumları öğrettiği için karakter tip farkını anlamamış olabilirsiniz. Ben size bunu açıklamayacağım. Her şeyi devletten beklemeyin...


Tamam tamam acıdım açıklayacağım. Tip, Baban'dır. Karakter Mahmut Severgiller. Bundan çıkarın anlamı kardeşim artık oturup size düşünmeyi öğretecek değilim.


Neyse eminim Moliere bile tip'ler kullanarak eserlerini oluştururken günümüz Türkiye'sindeki tiplerin oluşacağını düşünmemiştir. Gerçekten sapıklık derecesinde birbirine benzemeye başladı insan tavırları ve tepkileri. Artık herkes biribirinden uygun gördüğü davranışları kopyalaya kopyalaya sözde "mükemmel" bir karakter oluşturmak için çaba sarfediyorlar. Şimdi aslında burda kendi içimde bir ikilem de yaşıyorum. Çünkü geçenlerde deyimi yerindeyse elimi ayağıma verdi bir arkadaş söyledikleriyle. Bunu okursa "ahahaha sana söylediğimi yazmışsın" derse bilsin ki değerini yitirecek o söylediği. Bırak bende iz bıraktığı gibi kalsın kelimelerin! O demişti ki işte, ve aynen "quote" ediyorum "sen kendinin farklı olmadığını, herkes gibi olduğunu düşünüyorsun. O yüzden de herkesden de senin gibi olmasını bekliyorsun". Boş bir laf mı? Kesinlikle. Bana ilham oldu mu? Hem de nasıl. İki kere iki dört mü eder? Memleketiyle tren yapsan da 4 eder. Peki ben neden çelişiyorum kendimle? Çünkü ben de genel doğruya, yani olması gereken bir tip'e inanıyorum ki yanlış. Böyle bir şeye inanmak demek insanın insan olduğunu reddetmek demek. Bir şey anladınız mı? Arapsınız.


Evet kendimle çelişmemi açıkladıktan sonra fazla pişirilmiş spagetti gibi olan beyninizde biraz zeytin yağı geçirmek için şimdi biraz örneklere başvuracağım.


Öncelikle bu günlerde herkesin edindiği bir tipleme var ki beni deli ediyor. Adı da "sosyal kimlik". Sosyal kelimesine dikkat edin dostlarım. Bu kelime çok tehlikeli. İlk okul 3'te anlar çoğumuz bu tehlikeyi ama boyutunu anlamanız için düşünür olmanız gerek. Bu tip insanlar sosyal olmanın önemini abartmaya başladılar. O kadar sosyal oldular ki kendilerinden vazgeçmiş durumdalar. Kendi hayatları yok lan resmen. Acaba diyorum ergenlikten mi? Olabilir çünkü yetişkin bir insanda bu özelliği göremiyorum. genelde 14-30 yaşları arasında var bu özellik. Kendini geliştirmeyi unutup Ayşe şunu yapmış, Mehmet sünnet olmuş'a takılıyor insanlar ki yani anlamıyorum. Başkalarını tatmin etmek için yaşanır mı lan? Kendinize gelin. Sürekli başkaların düşüncelerini önemsediğinizin farkında bile değilsiniz dingiller. "Kimsenin düşüncesi umrumda değil valla istediğimi yaparım" derken bile karşındakinin gözünde anarşist bir izlenim uyandırmaya çalışıyorsunuz siz gerizekalılar. Kusura bakmayın gerizekalı derim bunlara çünkü daha kendini öğrenememiş bir adamdan hayatta başkalarına yarar sağlamasını bekleyemem. Ahmet'in gözüne girmek için Mehmet'le arkadaşlık yapıyor birisi. Ötekisi terfi almak için patronunun kıçını yalıyor, ynalış olduğunu bildiği şeyleri bile kapıyor. Karakterin olsun lan! diye şimdi geçirebilirim sanırım. Karakterin olsun ki doğruyu seçebil. Karakterin olsun ki doğru seçtiğinin arkasından git. Anladınız mı şimdi karakter tip farkını?


Genel bir örnekti yukardaki. Bu yukardaki tiplemenin kızlara yansımız hali de var merak etmeyin. O öyle bir etki ki gerçekten senin benim gibi namuslu insanların midesini bulandırır cinsten ilişkiler ortaya çıkarıyor. Burda kullandığım dilden dolayı özür dilerim ama "sikilmek" için etrafta dolaşan kızlar var. Cidden var böyle insanlar öyle ayıplar bir tavırla gözleriniz açık bakmayın yazdıklarıma. Sikilmek için dolaşıyorlar çünkü ergenlikten hemen sonra farketmişler ki erkekleri elde etmenin en kolay yolu kendini biraz ağırdan alıp siktirtmek. Kelimerin ağırlığına takılmayın çırılçıplak bacakları açık dolaşmıyor heralde bu genç kızlarımız. Onlar aslında düşündüğünüzden daha akıllılar. Ayrıca bakın ilişkiye girmek, yatmak ya da başka bir şey demiyorum. Tüm tepkileri alıp "sikmek" kelimesini kullanıyorum. Çünkü bu hayat tarzı gerçek anlamda seksin içine ediyor benim gözümde.


Bu arkadaşlar cinsel ilişkiye girerek (biraz kibarlaşmanın vakti gelmişti) erkekleri kullanıyorlar. Ve inanın bu kızlar herkesin kaşar olarak nitelediği kızlar değiller. Kimilerinin gözleri mavi etekleri kısa her geçe küçük beyoğlunda hoppidi hoppidi zıplıyor, kimileri türbanlarının altında, kısık gözlerle altın günlerinde kaynanalarını seçiyorlar. Yapmayın yazıktır günahtır. Bir tipleme adına şerefinizi haysiyetiniz bir kumar masasına koymayın. Unutmayın bu dediğimi kızlar. 10 liralık karakterinizi 3 liraya verirseniz 5 vereni bulamazsınız. Hayatta yaptığım en güzel benzetmelerdendir. Güvenirim.


Bir diğer tipleme de erkeklerin arasındaki çapkın tiplemesidir. Kızlar siz bilmezsiniz ama bu tipleme kaç tane okul başarısı yüksek, ilişki başarısı düşük erkeğin rüyalarına giriyor biliyor musunuz? Toplumda bazı tipler var mesela kızlarla öyle haşır neşir ki sanki kızlar sayesinde tarihe adını yazdıracakmış gibi. Ulan bakın tarihe kaç tane çapkının ismi var? Bana sorarsanız Türk literatüründeki en sağlam çapkın karakteri 7 kocalı Hürmüz'dür. Bakınız Hürmüz!





Bunun çapkın bir erkeğe benzer bir hali var mı? Yok! (Bu arada yerim seni Nurgül'cüğüm, çok tatlı çıkmışsın xoxo mucks! )


Peki tarihte, daha doğrusu Türk literatüründe ilişkileriyle öne çıkmış tipler kimlerdir? Aha o da burda





Müslüm Baba neden çıktı bilmiyorum ama ben Dağları Delen Kerem diye aradım Google'da. Bak sen şu işe konuyu kapatmam gerek artık bu hatadan sonra... Vah vah.. Umarım anladınız demek istediğimi...


Son bir örnek daha vereyim mi? Hayır vermeyeyim. Çünkü nasılsa tatmin olmayacaksınız. Kendine güvenen tiplemesinden o kadar etkilendiniz ki ne örnek ne de devam etmemi istersiniz siz.


O zaman size güzel bir şiir yazayım mı? Yok yazmayayım. Çünkü size tanrılaştırma yapan tipler öyle çekici geliyor ki ben ne yazarsam, kim ne yazarsa yazsın Nazım Hikmet'ten Can Yücel'den ya da bir başka vefat etmiş tanımadığınız şair kadar iyi yazamayacak.


En iyisi ben bitireyim yazımı. Yok bitirmeyeceğim. Çünkü her son bir başlangıçtır. Oh neyse, en azından bir konuda iyi bir bakış açısı yakalamışsınız. Bunu neden mi diyorum? Çünkü ben de tiplemelerin etkisindeyim. Bak kardeşim, azcık agnostik ol lütfen ve doğru saydıklarının yanlış olabileceklerini kabullen. Her son bir başlangıç değildir. Bazen son sadece bir sondur. Ve her şey orda biter.


Kendinize iyi bakın. Belli bir kalıba sığdıramadım yazıyı. Bazı olgulara fazla kafamı taktım bariz bir şekilde. O yüzden de kalıbına sığmayan bir yazı oldu. Sonda da iyi soktum lafı. Hani hafiften bir duygulanma bile olmuştur sizde. Bunları diyerek de içine etmişimdir mesela tüm duyguların. Tiplerinize sokayım hepinizin. Senin değil tabi. Sen burda bunu okuyorsun ya o da yeter bana. Nasılsa hepimiz çıkarcı değil miyiz. Bu yazımda "sik" kelimesini kullandığıma göre de uzundur istediğim bir bitirişi yapabilirim.


Tamam o zaman ben siktirip gidiyorum. Selametle.


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder